Unjha cumin GI tag : ગુજરાતના ખેડૂતો માટે ઉંઝાથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. એશિયાના સૌથી મોટા મસાલા માર્કેટ તરીકે જાણીતા મહેસાણા જિલ્લાના ઉંઝાના જીરું (Cumin) અને વરિયાળી (Fennel) ને વૈશ્વિક ઓળખ આપતો GI ટેગ (Geographical Indication Tag) મળ્યો છે.

આ સિદ્ધિ બાદ હવે ઉંઝાના જીરું અને વરિયાળીની બ્રાન્ડ વેલ્યુ વૈશ્વિક બજારમાં અનેકગણી વધી જશે. આવો વિગતવાર સમજીએ કે આ GI ટેગ શું છે, તેનાથી સ્થાનિક ખેડૂતો અને વેપારીઓને શું ફાયદો થશે, અને ગુજરાતની બીજી કઈ કઈ અણમોલ વસ્તુઓ આ લિસ્ટમાં સામેલ છે.

GI ટેગ એટલે શું? (What is GI Tag)

Geographical Indication (ભૌગોલિક સંકેત) એ એક એવું વિશેષ નામ અથવા ચિહ્ન છે, જે કોઈ ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્તારમાં ઉત્પન્ન થતી પ્રોડક્ટને આપવામાં આવે છે. આ ટેગ એ વાતની ગેરંટી આપે છે કે આ પ્રોડક્ટમાં જે ગુણવત્તા અને સ્વાદ છે, તે માત્ર અને માત્ર તે ખાસ ભૌગોલિક વાતાવરણ, માટી અને પરંપરાગત પદ્ધતિને કારણે જ છે.

સાદા શબ્દોમાં કહીએ તો, હવે કોઈ પણ નકલી બ્રાન્ડ કે અન્ય દેશ/રાજ્યના વેપારીઓ પોતાની વરિયાળી કે જીરુંને ‘ઉંઝાના જીરું-વરિયાળી’ કહીને વેચી શકશે નહીં.

ઉંઝાના જીરું અને વરિયાળીને GI ટેગ મળવાથી શું ફાયદો થશે? (Benefits of GI Tag)

જીઆઈ ટેગ મળવો એ માત્ર એક પ્રમાણપત્ર નથી, પરંતુ આર્થિક અને સામાજિક ક્રાંતિની ચાવી છે. આનાથી નીચે મુજબના મોટા ફાયદાઓ થશે.

• ગ્લોબલ બ્રાન્ડિંગ અને નિકાસ (Export) માં વધારો : ઉંઝાના મસાલા પહેલાથી જ વિદેશોમાં પ્રખ્યાત છે. પરંતુ GI ટેગ મળ્યા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની વિશ્વસનીયતા વધી જશે, જેનાથી નિકાસમાં બમ્પર ઉછાળો આવશે.

• નકલી પ્રોડક્ટ્સ પર પ્રતિબંધ : બજારમાં ઘણા લેભાગુ તત્વો નબળી ક્વોલિટીના જીરું-વરિયાળીને ‘ઉંઝાની પ્રોડક્ટ’ તરીકે વેચીને નફો કમાતા હતા. હવે કાયદાકીય રક્ષણ મળતા આવી નકલી પ્રોડક્ટ્સ વેચનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી થઈ શકશે.

• ખેડૂતોને મળશે વધુ ભાવો : બ્રાન્ડ વેલ્યુ વધવાને કારણે સ્થાનિક ખેડૂતોને તેમના પાકના વધુ સારા અને પ્રીમિયમ ભાવો મળી રહેશે, જેનાથી તેમની આર્થિક સ્થિતિ સુધરશે.

• ગ્રામીણ રોજગારીને વેગ : પ્રોડક્ટની ડિમાન્ડ વધતા ખેતી, પ્રોસેસિંગ, પેકેજિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટ ક્ષેત્રે હજારો લોકોને નવી રોજગારીની તકો મળશે.

ગુજરાતની કઈ કઈ વસ્તુઓને મળી ચૂક્યો છે GI ટેગ?

ગુજરાતનો વારસો અને સંસ્કૃતિ ખૂબ જ સમૃદ્ધ છે. ઉંઝાના જીરું-વરિયાળી પહેલા પણ ગુજરાતની અનેક પ્રોડક્ટ્સ આ પ્રતિષ્ઠિત લિસ્ટમાં સ્થાન મેળવી ચૂકી છે.

નોંધ: હવે આ યાદીમાં ઉત્તર ગુજરાતના ઉંઝાના જીરું અને વરિયાળી નો પણ સત્તાવાર સમાવેશ થઈ ગયો છે.

ઉંઝાના જીરું અને વરિયાળીને જીઆઈ ટેગ મળવો એ સમગ્ર ગુજરાત અને ખાસ કરીને આપણા મહેનતુ ખેડૂતોની જીત છે. આ ટેગના કારણે વૈશ્વિક મસાલા માર્કેટમાં ઉંઝાની ધાક વધુ મજબૂત બનશે.