Vij Pole Valtar Gujarat : ગુજરાત સરકારે ખેતરોમાંથી પસાર થતી હાઈ-વોલ્ટેજ વીજ લાઈનો અને પાવર ટાવર્સના વળતર દરમાં મોટો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે. હવે ખેડૂતોને જૂની જંત્રીના બદલે જમીનના પ્રવર્તમાન બજાર ભાવ (Market Rate) ના બમણા દરે વળતર ચૂકવવામાં આવશે.

સરકાર આ નિર્ણયને 'ઐતિહાસિક અને ઉદાર' ગણાવી રહી છે, પરંતુ કૃષિ નિષ્ણાતો અને ખેડૂત સંગઠનો આ નીતિને તટસ્થ અને ટીકાત્મક નજરે જોઈ રહ્યા છે. પ્રશ્ન એ થાય છે કે, શું માત્ર આર્થિક વળતર વધારવાથી ખેડૂતોની કાયમી આજીવિકાના નુકસાનની ભરપાઈ થઈ શકશે?

Power tower nu valtar new rules : સરકારની જાહેરાતની મુખ્ય બાબલો

સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નિયમો મુજબ વળતરની પદ્ધતિમાં નીચે મુજબના ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે:

• બજાર ભાવ આધારિત વળતર : અત્યાર સુધી જંત્રીના ૨૦૦% લેખે વળતર મળતું હતું, જે હવે નવી બનનારી 'માર્કેટ રેટ કમિટી' (MRC) દ્વારા નક્કી કરાયેલા બજાર ભાવના ૨૦૦% લેખે મળશે.

• ટાવર બેઝ વિસ્તારની નવી ગણતરી : ટાવરના પાયાના વિસ્તારની ચારેય બાજુ વધારાના ૧ મીટરની ગણતરી કરાશે. ઉદાહરણ તરીકે, ૭૬૫ કે.વી. લાઈનમાં અગાઉ ૬૨૫ ચો.મી.ના બદલે હવે ૭૨૯ ચો.મી.નું વળતર મળશે.

• ૧૦૦% વન-ટાઇમ પેમેન્ટ : અગાઉ ત્રણ તબક્કામાં (૪૦%-૪૦%-૨૦%) થતું ચુકવણું હવે કામ શરૂ થતાં પહેલાં એકસાથે કરી દેવાશે.

• ચાલુ કામોને પણ લાભ : જે પ્રોજેક્ટ્સ હાલ પ્રગતિમાં છે અને ખેડૂતોએ જૂના દર મુજબ નાણાં લીધા છે, તેમને પણ તફાવતની રકમ ચૂકવવામાં આવશે.

High tension wire gujarat khedut valtar : જાહેરાત પાછળની ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી અને ખેડૂતોના સવાલો

સરકાર આ નીતિને ખેડૂત હિતલક્ષી ગણાવીને પોતાની પીઠ થાબડી રહી છે, પરંતુ આ નીતિના વ્યવહારિક અમલીકરણ અને લાંબાગાળાની અસરો પર નજર કરીએ તો કેટલાક ગંભીર સવાલો ઊભા થાય છે.

Jamin valtar market rate gujarat : જમીનની કિંમતમાં કાયમી ઘટાડો અને ખરીદ-વેચાણ પર બ્રેક

એકવાર ખેતરમાં હાઈ-ટેન્શન વીજ લાઈન કે મોટો ટાવર ઊભો થઈ જાય, એટલે તે જમીનનો મોટો હિસ્સો ખેતી સિવાયના અન્ય કોઈ ઉપયોગ (જેમ કે પ્લોટિંગ કે કોમર્શિયલ ઉપયોગ) માટે કાયમ માટે નકામો બની જાય છે. ભવિષ્યમાં કોઈ ખરીદદાર આવી જમીન રાખવા તૈયાર થતો નથી. સરકારે જાહેર કરેલું વળતર વન-ટાઇમ (એક જ વાર) છે, જ્યારે જમીનનું અવમૂલ્યન કાયમી છે.

Vij company tower valtar gujarat 2026 : 'માર્કેટ રેટ કમિટી' (MRC): પારદર્શિતા કે અમલદારશાહી?

સરકારે બજાર કિંમત નક્કી કરવા માટે જે કમિટીની જાહેરાત કરી છે, તેના અધ્યક્ષ જિલ્લા કલેક્ટર રહેશે. સરકારી તંત્રમાં બજાર ભાવ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા કેટલી જટિલ અને સમય માંગી લે તેવી હોય છે તે જગજાહેર છે. સમિતિમાં ખેડૂતોના પ્રતિનિધિઓ રાખવાની વાત છે ખરી, પરંતુ અમલદારશાહીના પ્રભાવ વચ્ચે ખેડૂતોનો અવાજ કેટલો સાંભળવામાં આવશે તે મોટો સવાલ છે.

Electricity pole compensation rules Gujarat : વિસ્તાર મુજબ વળતરમાં ભેદભાવ

નવી નીતિ મુજબ રાઈટ ઓફ વે (RoW) કોરિડોર માટે વળતરના દરોમાં મોટો તફાવત રાખવામાં આવ્યો છે.

સૌથી વધુ વીજ લાઈનો ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે અને ત્યાં જ વળતરનો દર સૌથી ઓછો (૩૦%) રાખવામાં આવ્યો છે. શહેરી વિસ્તારના સાપેક્ષમાં ગ્રામીણ ખેડૂતો સાથેનો આ ભેદભાવ કેટલો યોગ્ય છે?

હાઈ-વોલ્ટેજ લાઈનો નીચે ખેતી કરતી વખતે ટ્રેક્ટર ચલાવવામાં કે ઊંચા પાક લેવામાં ખેડૂતોને કાયમ અકસ્માત અને કરંટ લાગવાનો ભય રહે છે. આ માનસિક તણાવ અને જોખમની કોઈ કિંમત નવી નીતિમાં આંકવામાં આવી નથી.

ગુજરાત સરકારનો આ નિર્ણય ચોક્કસપણે અગાઉની કાટ ખાઈ ગયેલી જંત્રી આધારિત પદ્ધતિ કરતાં સારો છે અને ખેડૂતોના લાંબા આંદોલનોનું પરિણામ છે. પરંતુ તેને 'ઐતિહાસિક ઉદારતા' ગણાવવાને બદલે વીજ કંપનીઓના અટકેલા પ્રોજેક્ટ્સ ઝડપથી પૂરા કરાવવાની સરકારી મજબૂરી તરીકે જોવો વધુ યોગ્ય રહેશે.

જ્યાં સુધી જમીનના કાયમી નુકસાન અને ગ્રામીણ વિસ્તારોના ઓછા વળતર દર જેવા મુદ્દાઓ પર પુનઃવિચાર કરવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર ખેડૂતોનો અસંતોષ સંપૂર્ણપણે શાંત થવો મુશ્કેલ છે.