Vij line virodh : ગુજરાત હાઇકોર્ટ (Gujarat High Court) દ્વારા રાજ્યના વીજ કંપનીઓથી પીડિત ખેડૂતોના પક્ષમાં એક મોટો અને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. અમદાવાદ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા ખેડૂતોની રજૂઆતો કે તેમનો પક્ષ સાંભળ્યા વિના જ, તેમની ખેતીલાયક જમીન પરથી વીજલાઇન (Power Lines) અને વીજ થાંભલા નાંખવા માટે વીજ કંપનીને આપવામાં આવેલી મંજૂરીનો આદેશ હાઇકોર્ટે રદ કર્યો છે.

આ ચુકાદાથી સાબિત થયું છે કે ખેડૂતોની જમીન પર તેમના અધિકારો સર્વોપરી છે અને કોઈપણ સરકારી કે ખાનગી કંપની કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું ઉલ્લંઘન કરીને મનસ્વી રીતે કામ કરી શકે નહીં.

gujarat farmers protest power lines : શું હતો સમગ્ર વિવાદ?

• કંપનીની મનમાની : ગેટકો (GETCO) કંપની દ્વારા ધોલેરા સર (Dholera SIR) વિસ્તારમાં હાઇટેન્શન ટ્રાન્સમિશન લાઇન નાંખવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી.

• જમીનનો પ્રશ્ન : આ વીજલાઇન અમદાવાદ જિલ્લાના કમીયાળા ગામના ખેડૂતોની કિંમતી અને ફળદ્રુપ ખેતીલાયક જમીનમાંથી પસાર થવાની હતી.

• ખેડૂતોનો આક્ષેપ : ખેડૂતોનો સીધો આક્ષેપ હતો કે વીજ કંપની દ્વારા તેમની જમીનમાં કોઈ પણ આગોતરી જાણ વગર મનફાવે તેમ વીજલાઇન નાંખવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દેવાઈ હતી. જ્યારે ખેડૂતોએ વિરોધ કર્યો ત્યારે તંત્ર દ્વારા ખેડૂતોનો પક્ષ સાંભળ્યા વિના જ કંપનીની તરફેણમાં આદેશ આપી દેવાયો હતો.

getco transmission line rules for farmers : ખેડૂતો અને ખેતી પર આદેશની અસર

જ્યારે ખેતરમાંથી હાઇટેન્શન લાઇન કે મોટા વીજ થાંભલા પસાર થાય છે, ત્યારે ખેડૂતોને લાંબાગાળે મોટું નુકસાન વેઠવું પડે છે.

• ખેતીલાયક જમીનનો બગાડ : થાંભલા ઊભા કરવાથી એટલી જમીનમાં ખેતી થઈ શકતી નથી અને ટ્રેક્ટર કે અન્ય આધુનિક સાધનો ચલાવવામાં મુશ્કેલી પડે છે.

• પાકને નુકસાન અને જોખમ : હાઇટેન્શન લાઇનના કારણે ઊભા પાકને નુકસાન થવાનો અને ખેતરમાં કામ કરતા શ્રમિકો કે પશુઓ માટે ચોમાસામાં કરંટ લાગવાનું જોખમ વધી જાય છે.

• જમીનની કિંમતમાં ઘટાડો : જે જમીન પરથી આવી મોટી વીજલાઇનો પસાર થાય છે, તેની બજાર કિંમત (માર્કેટ વેલ્યુ) ખૂબ ઘટી જાય છે.

કોર્ટે આ ચુકાદા દ્વારા સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે વિકાસ જરૂરી છે, પણ ખેડૂતોના ભોગે કે તેમના અવાજને દબાવીને નહીં. કોઈપણ પ્રોજેક્ટ માટે કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું સંપૂર્ણ પાલન કરવું જ પડશે.