By Chhelli Jagir
June 14, 2026
સરકાર હવે ખેડૂતો પાસેથી રૂપિયા 16.50 પ્રતિ કિલોગ્રામ (1,650 પ્રતિ ક્વિન્ટલ) ના ભાવે ડુંગળીની ખરીદી કરશે, જે અગાઉ 15.80 રૂપિયા હતી. 13 જૂન, 2026 થી અમલમાં આવેલો આ માત્ર 70 પૈસાનો વધારો ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા માટે પૂરતો છે કે કેમ તે એક મોટો સવાલ છે.
Onion price : ડુંગળી પકવતા દેશના ખેડૂતો લાંબા સમયથી પોતાના પાકના વ્યાજબી ભાવો મેળવવા માટે આર્થિક સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. આ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે બફર સ્ટોક માટે ખરીદવામાં આવતી ડુંગળીની લઘુત્તમ કિંમત (MGPP) માં નજીવો વધારો કર્યો છે.
સરકાર હવે ખેડૂતો પાસેથી રૂપિયા 16.50 પ્રતિ કિલોગ્રામ (1,650 પ્રતિ ક્વિન્ટલ) ના ભાવે ડુંગળીની ખરીદી કરશે, જે અગાઉ 15.80 રૂપિયા હતી. 13 જૂન, 2026 થી અમલમાં આવેલો આ માત્ર 70 પૈસાનો વધારો ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા માટે પૂરતો છે કે કેમ તે એક મોટો સવાલ છે.
Onion MGPP hike 2026 : ડુંગળીના ખરીદ ભાવને લઈને ખેડૂતોમાં અસંતોષ
ખેતીના સતત વધતા ખર્ચ સામે સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલો આ નવો ભાવ ખૂબ ઓછો હોવાનું ખેડૂત સંગઠનોનું માનવું છે. મોંઘા બિયારણ, ખાતર, મજૂરી અને ડીઝલના ભાવ વધારાને કારણે ખેડૂતોને ડુંગળી પકવવી મોંઘી પડી રહી છે.
Onion farmers protest india : ડુંગળી ઉત્પાદક ખેડૂતોની માંગ
ઉત્પાદન ખર્ચ સામે નજીવો વધારો : નાફેડ (NAFED) અને NCCF જેવી સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા અત્યાર સુધી અપાતો 1,580 પ્રતિ ક્વિન્ટલનો ભાવ ખેડૂતો માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે.
30 પ્રતિ કિલોની માંગણી : મહારાષ્ટ્ર સહિત દેશભરના ડુંગળી ઉત્પાદકોની સ્પષ્ટ માંગ હતી કે જો ખેતીને બચાવવી હોય તો સરકાર ડુંગળીનો ખરીદી ભાવ ઓછામાં ઓછો રૂપિયા 3,000 પ્રતિ ક્વિન્ટલ (₹30 પ્રતિ કિલો) જાહેર કરે.
ખેડૂતોની મજબૂરી : ખેડૂતોની 30 ની વાજબી માંગ સામે સરકારે માત્ર 16.50 નો ભાવ આપ્યો છે, જે ખેડૂતોની અપેક્ષાઓ અને મહેનત પર પાણી ફેરવવા સમાન છે.
NAFED onion purchase rate : ગ્રાહકોને સસ્તી ડુંગળી આપવા ખેડૂતોનો ભોગ લેવાની નીતિ
સરકાર દર વર્ષે બફર સ્ટોક ઊભો કરવા માટે ખેડૂતો પાસેથી ડુંગળી ખરીદે છે. પરંતુ આ નીતિ પાછળ ખેડૂતોના હિત કરતાં ગ્રાહકોને સાચવવાનો હેતુ વધુ દેખાય છે.
ભાવ દબાવવાની રમત : જ્યારે બજારમાં ડુંગળીના ભાવ વધે છે ત્યારે સરકાર ગ્રાહકોને ખુશ કરવા માટે બફર સ્ટોક બજારમાં લાવીને ભાવ નીચા લાવી દે છે. આનાથી સામાન્ય ગ્રાહકને તો રાહત મળે છે, પરંતુ ખેડૂત જ્યારે ચાર મહિનાની મહેનત પછી માર્કેટમાં જાય છે ત્યારે તેને ઊંચા ભાવ મેળવવાની તક મળતી નથી.
જોખમ ખેડૂતનું, ફાયદો કોનો? : ડુંગળી એ જલ્દી બગડી જતો પાક છે. સ્ટોરેજ અને સંગ્રહના અભાવે ખેડૂતોએ મજબૂરીમાં સરકારે નક્કી કરેલા ઓછા ભાવોએ જ પોતાનો પાક વેચવો પડે છે.
Onion production data india : દેશમાં ડુંગળીનું ઉત્પાદન સ્થિર છતાં ખેડૂતો આર્થિક સંકટમાં કેમ?
સરકારી આંકડાઓ મુજબ દેશમાં ડુંગળીના ઉત્પાદનમાં કોઈ મોટો ઘટાડો થયો નથી, છતાં ખેડૂતો આર્થિક રીતે પાયમાલ થઈ રહ્યા છે.
પાક વર્ષ | કુલ ડુંગળી ઉત્પાદન (Onion Production India) | ખેડૂતોની સ્થિતિ |
|---|---|---|
2024-25 | 307.67 લાખ ટન | ઓછી કિંમતને કારણે નુકસાન |
2025-26 | 307.37 લાખ ટન | ઉત્પાદન સ્થિર, પણ યોગ્ય ભાવોનો અભાવ |
આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે દેશમાં ડુંગળીની કોઈ અછત નથી. પુરવઠો પૂરતો હોવા છતાં, સરકારની નબળી ખરીદ નીતિ અને નિકાસ (Export) પરના પ્રતિબંધો જેવા નિર્ણયોને કારણે ખેડૂતોને ખુલ્લા બજારમાં પણ પૂરતા ભાવો મળી શકતા નથી. માત્ર ખરીદીના દર 15.80 માંથી 16.50 કરવાથી ખેડૂતોનું આર્થિક સંકટ દૂર થવાનું નથી.