By Chhelli Jagir
April 24, 2026
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ આ વર્ષે ચોમાસા પર 'અલ નિનો'ની અસર જોવા મળી શકે છે. પ્રશાંત મહાસાગરમાં તાપમાન વધવાને કારણે 'અલ નિનો' સક્રિય થાય છે, જે સામાન્ય રીતે ભારતીય ચોમાસાને નબળું પાડે છે.
Monsoon 2026 : ભારતમાં ખેતી અને અર્થતંત્રનો મુખ્ય આધાર ગણાતું નૈઋત્યનું ચોમાસું વર્ષ 2026માં થોડું નબળું રહી શકે છે. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, આ વર્ષે વરસાદ તેના લાંબા ગાળાના સરેરાશ (LPA) ના 92% થી 94% વચ્ચે રહેવાની સંભાવના છે.
અલ નિનો (El Niño) નો પ્રભાવ
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ આ વર્ષે ચોમાસા પર 'અલ નિનો'ની અસર જોવા મળી શકે છે. પ્રશાંત મહાસાગરમાં તાપમાન વધવાને કારણે 'અલ નિનો' સક્રિય થાય છે, જે સામાન્ય રીતે ભારતીય ચોમાસાને નબળું પાડે છે.
શરૂઆત: જૂન મહિનામાં ચોમાસાની શરૂઆત સામાન્ય રહી શકે છે.
બીજો તબક્કો: ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર મહિનામાં અલ નિનો મજબૂત થતા વરસાદમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
ગુજરાતમાં ચોમાસાની સ્થિતિ
ગુજરાત માટે 2026નું ચોમાસું મધ્યમ રહેવાની ધારણા છે.
દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર : આ વિસ્તારોમાં જૂન-જુલાઈમાં સારો વરસાદ થઈ શકે છે.
ઉત્તર અને મધ્ય ગુજરાત : ઓગસ્ટ પછી આ વિસ્તારોમાં વરસાદની ખેંચ વર્તાઈ શકે છે.
સ્કાયમેટના મતે : પશ્ચિમ ભારતના રાજ્યો (જેમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે) માં સરેરાશ કરતા ઓછો વરસાદ રહેવાની 40% થી 50% શક્યતા છે.
વરસાદની સંભાવનાઓ
હવામાન એજન્સીઓના રિપોર્ટ મુજબ વરસાદની વહેંચણી નીચે મુજબ હોઈ શકે છે:
સામાન્ય કરતા ઓછો (Below Normal) | 40% |
દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ (Drought) | 30% |
સામાન્ય (Normal) | 20% |
સામાન્યથી વધુ (Above Normal) | 10% |
ખેતી અને અર્થતંત્ર પર અસર
જો ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં વરસાદ ઓછો રહેશે તો ખરીફ પાક (કપાસ, મગફળી, ડાંગર) પર તેની વિપરીત અસર પડી શકે છે. જો કે, જૂન માસમાં સામાન્ય વરસાદની આગાહી હોવાથી વાવણી સમયસર થવાની આશા છે.
જણાવી દઈએ કે, આ એક લાંબા ગાળાની આગાહી (Long Range Forecast) છે. ચોમાસું જેમ જેમ નજીક આવશે તેમ IMD દ્વારા મે મહિનાના અંતમાં વધુ સચોટ સેકન્ડ સ્ટેજ ફોરકાસ્ટ જાહેર કરવામાં આવશે. બંગાળની ખાડીમાં સર્જાતા લો-પ્રેશર સિસ્ટમ્સ ઘણીવાર અલ નિનોની અસરને ઓછી કરીને સારો વરસાદ પણ લાવી શકે છે.