Limbu na bhav : ગુજરાતમાં ઉનાળાની શરૂઆત થતાની સાથે જ લીંબુના ભાવમાં જે રીતે ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, તેણે સામાન્ય નાગરિકોના રસોડાનું બજેટ ખોરવી નાખ્યું છે. ગરમી વધવાની સાથે લીંબુની માંગમાં ધરખમ વધારો થયો છે, પરંતુ તેની સામે આવક ઓછી હોવાથી ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે.

ગુજરાતમાં એપ્રિલ મહિનાની આકરી ગરમીની સાથે હવે શાકભાજીના રાજા ગણાતા લીંબુના ભાવ પણ 'ગરમ' થઈ રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે જે લીંબુ ૪૦ થી ૬૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો મળતા હતા, તેના ભાવ હવે ૧૦૦ થી ૧૫૦ને પાર કરી ગયા છે.

માર્કેટ યાર્ડમાં લીંબુની આવક ઘટવી અને સામે લગ્નસરા તથા ઉનાળાને કારણે માંગ વધવી એ મુખ્ય કારણો માનવામાં આવી રહ્યા છે.

વિવિધ માર્કેટ યાર્ડના આજના ભાવ (૧૪ એપ્રિલ-૨૦૨૬)

રાજ્યના વિવિધ એપીએમસી (APMC) માં લીંબુના જથ્થાબંધ ભાવમાં મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે.

ગયા વર્ષ કરતા એકદમ અલગ સ્થિતી

જો આપણે ગયા વર્ષના ડેટા સાથે સરખામણી કરીએ તો લીંબુના ભાવમાં આશરે ૧૨% થી ૧૫% નો વધારો જોવા મળ્યો છે.

• માર્ચ ૨૦૨૬ : નેશનલ એવરેજ મુજબ લીંબુના ભાવ ૭,૭૯૯ પ્રતિ ક્વિન્ટલ (૧૦૦ કિલો) હતા.

• એપ્રિલ ૨૦૨૬ : આ ભાવ વધીને સરેરાશ ૮,૭૨૪ પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી પહોંચી ગયા છે.

• ગત વર્ષ (૨૦૨૫) : આ જ સમયે સરેરાશ ભાવ ૭,૦૦૦ થી ૭,૧૦૦ ની આસપાસ હતા.

ગત વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે હીટવેવ વહેલી શરૂ થવાથી અને પવનના કારણે ફૂલ ખરી જવાથી ઉત્પાદનમાં ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના લીધે ભાવમાં સીધો ઉછાળો આવ્યો છે.

ભાવ વધારા પાછળના મુખ્ય કારણો

પ્રતિકૂળ હવામાન : ફેબ્રુઆરી અને માર્ચમાં આવેલા કમોસમી પવન અને તાપમાનમાં અચાનક થયેલા ફેરફારને કારણે લીંબુના પાકને નુકસાન થયું છે.

માગ અને પુરવઠાનું અંતર: ઉનાળામાં લીંબુ શરબત અને અન્ય પીણાં માટે હોટેલ્સ અને ઘરોમાં માગ બમણી થઈ જાય છે. જ્યારે દક્ષિણ ભારત (કર્ણાટક, આંધ્રપ્રદેશ) થી થતી આવક હાલ પૂરતી મર્યાદિત છે.

છૂટક બજારમાં સ્થિતિ એવી છે કે ગૃહિણીઓ હવે કિલોના બદલે નંગમાં લીંબુ ખરીદી રહી છે. એક નંગ લીંબુની કિંમત ગુણવત્તા મુજબ ૫ થી ૧૦ સુધી વસૂલવામાં આવી રહી છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે જો આગામી દિવસોમાં આવક નહીં વધે, તો ભાવ હજુ પણ વધી શકે છે.

હાલમાં લીંબુ મોંઘા હોવાથી સામાન્ય માણસ માટે તે લક્ઝરી વસ્તુ બની ગઈ છે. જોકે, નવા પાકની આવક શરૂ થતા મે મહિનાના અંત સુધીમાં ભાવમાં થોડી રાહત મળવાની શક્યતા છે.