છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારતીય બજારમાં કપાસના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. માર્કેટ યાર્ડોમાં કપાસની આવક અને ભાવ બંનેમાં તેજીના સંકેતો મળી રહ્યા છે, જેના કારણે ખેડૂતોમાં લાંબા સમય બાદ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.

હાલમાં કપાસના કેવા ભાવ બોલાઈ રહ્યા છે?

એપ્રિલ 2026 ના પ્રથમ સપ્તાહના રિપોર્ટ મુજબ, ગુજરાત અને ભારતના મુખ્ય માર્કેટ યાર્ડોમાં કપાસના ભાવ નીચે મુજબ જોવા મળી રહ્યા છે.

• સરેરાશ ભાવ: 7,500 થી 8,500 પ્રતિ ક્વિન્ટલ (મણ દીઠ આશરે 1,500 થી 1,700).

• મહત્તમ ભાવ: સારી ગુણવત્તાવાળા અને લાંબી રૂવાંટીવાળા (Long Staple) કપાસના ભાવ અમુક સેન્ટરોમાં 9,000 થી 10,000 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી પણ પહોંચ્યા છે.

કપાસના ભાવમાં અચાનક આવેલી આ તેજી પાછળ અનેક દેશી અને વિદેશી પરિબળો જવાબદાર છે

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની વધતી કિંમતો

વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધવાને કારણે સિન્થેટિક ફાઈબર (પોલિએસ્ટર) મોંઘું બન્યું છે. પોલિએસ્ટર એ કપાસનો વિકલ્પ છે, તેથી જ્યારે તે મોંઘું થાય ત્યારે કાપડ ઉદ્યોગમાં કુદરતી કપાસની માંગમાં આપોઆપ વધારો થાય છે.

વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં ઘટાડો

અમેરિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા મોટા કપાસ ઉત્પાદક દેશોમાં વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો અને પ્રતિકૂળ હવામાનને કારણે આ વર્ષે વૈશ્વિક ઉત્પાદન ઘટવાની શક્યતા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સપ્લાય ઓછી હોવાથી ભારતીય કપાસની માંગ વધી છે.

નબળો રૂપિયો અને નિકાસ માંગ

ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડવાને કારણે ભારતમાંથી કપાસની નિકાસ વધુ નફાકારક બની છે. ચીન, બાંગ્લાદેશ અને વિયેતનામ જેવા દેશોમાંથી ભારતીય કોટન યાર્ન (સૂતર) ની માંગમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

મિલો પાસે ઓછો સ્ટોક

સ્પિનિંગ મિલો અને જીનિંગ ફેક્ટરીઓ પાસે હાલમાં કપાસનો સ્ટોક મર્યાદિત છે. તહેવારો અને ઉનાળુ સીઝનને ધ્યાનમાં રાખીને કાપડ ઉદ્યોગે તેની ખરીદી તેજ કરી છે, જે સીધી રીતે ભાવમાં વધારો કરી રહી છે.

માર્કેટમાં ઓછી આવક

સીઝનના અંતિમ તબક્કા તરફ વધતા હોવાથી માર્કેટ યાર્ડોમાં કપાસની આવક ધીમે-ધીમે ઘટી રહી છે. માંગ વધુ અને પુરવઠો ઓછોના નિયમ મુજબ કિંમતોમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

આગામી સમયમાં કેવો રહેશે માહોલ?

બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આ જ પ્રકારની સ્થિતિ જળવાઈ રહેશે અને નિકાસના ઓર્ડર મળતા રહેશે, તો કપાસના ભાવમાં હજુ પણ 200 થી 500 પ્રતિ ક્વિન્ટલ નો વધારો જોવા મળી શકે છે. જો કે, ખેડૂતોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ બજારના ભાવ પર સતત નજર રાખે અને તબક્કાવાર કપાસનું વેચાણ કરે જેથી મહત્તમ લાભ મેળવી શકાય.